|
Soderzhanie
Ot avtorov
Dannaya kniga – pyatoe izdanie "Etiketa russkogo pis'ma". Ona mozhet bit' ispol'zovana v kachestve spravochnika dlya napisaniya pisem na russkom yazike, kak sootechestvennikami, tak i inostrantsami. Nekotorie realii za dlitel'nij period mezhdu chetvertim i pyatim izdaniyami dannoj knigi izmenilis', ne stalo strani SSSR, net organizatsij, kotorie togda bili, izmenilis' nazvaniya nekotorikh gorodov. Eto nado uchitivat', chitaya primeri v dannoj knige. Poyavilas' i shiroko rasprostranilas' elektronnaya pochta, kotoraya vnesla nekotorie novshestva v korrespondentsiyu. V chastnosti, vozmozhna perepiska bez form obrascheniya k adresatu i bez podpisi adresanta, to est' bez klishirovannoj ramki pis'ma. Odnako tematika pisem i ikh struktura v osnovnom ostalis' te zhe, vot pochemu stalo vozmozhnim sokhranenie teksta knigi v ego prediduschem vide. Na chto neobkhodimo obratit' vnimanie. Vo-pervikh, na upotreblenie obraschenij. Sejchas nablyudaetsya nekotoraya nestabil'nost' v upotreblenii form obraschenij. Slovo "tovarisch" v sovremennikh delovikh pis'makh upotreblyaetsya znachitel'no rezhe, chem ran'she, a slovo "gospodin, gospozha" stalo ispol'zovat'sya ne tol'ko v mezhdunarodnoj delovoj perepiske, no i vnutrigosudarstvennoj. V oformlenii konverta v nastoyaschee vremya ispol'zuetsya dva vida raspolozheniya adresa: odin – prezhnij, traditsionnij: snachala "kuda?" – gorod, ulitsa, dom, a zatem "komu?" – familiya imya otchestvo. Vtoroj, prinyatij v Evrope i SShA, nachinaetsya s "komu?", a zatem "kuda?". Dannaya kniga posvyaschena opisaniyu, v pervuyu ochered', chastnikh pisem, ofitsial'nikh i neofitsial'nikh. Chto zhe kasaetsya delovikh pisem, to v knige dayutsya lish' nekotorie svedeniya, a kommercheskie pis'ma sovsem ne rassmatrivayutsya. Podrobnie svedeniya o pravilakh kommercheskoj i delovoj perepiski sleduet iskat' v knigakh po delovoj korrespondentsii i deloproizvodstvu. Predislovie
Posobie prednaznacheno dlya shirokogo kruga inostrannikh uchaschikhsya. Ono mozhet bit' ispol'zovano kak na nachal'nom, tak i na prodvinutom etape obucheniya. Tsel' dannogo posobiya: 1. aktivizatsiya formul i virazhenij rechevogo etiketa v pis'me, a takzhe "stereotipov obscheniya", kharakternikh dlya pis'ma; 2. razvitie navikov pis'mennoj rechi; 3. umenie viderzhivat' tekst v zhanre pis'ma; 4. umenie viderzhivat' pis'mo v odnom stile i v ramkakh odnoj tematiki; 5. obogaschenie uchaschikhsya znaniyami stranovedcheskogo kharaktera. Posobie mozhet bit' ispol'zovano kak spravochnik dlya napisaniya pisem na russkom yazike. Pis'mo – eto osobij (epistolyarnij) zhanr rechi. Ono sostavlyaetsya i napravlyaetsya adresatu s tsel'yu soobschit' emu chto-libo, uvedomit' o chem-libo, podderzhat' s nim obschenie i t.d. S tochki zreniya motivov i tselej napisaniya pis'ma mogut bit' rasklassifitsirovani sleduyuschim obrazom: 1. soobscheniya; 2. pozdravleniya i privetstviya; 3. pozhelaniya; 4. blagodarnost'; 5. izvinenie; 6. zhaloba; 7. uteshenie; 8. soboleznovanie; 9. uprek; 10. opravdanie; 11. odobrenie, pokhvala, kompliment; 12. virazhenie mneniya; 13. soglasie i nesoglasie s mneniem; 14. pros'ba; 15. sovet; 16. predlozhenie; 17. priglashenie; 18. soglasie i otkaz na pros'bu, priglashenie i t.d. Zdes' priveden perechen' naibolee tipichnoj i chastotnoj tematiki pisem. Viborka bila proizvedena iz 3000 raznoobraznikh pisem: delovikh, chastnikh ofitsial'nikh i neofitsial'nikh. Delovim pis'mom v dannom posobii schitaetsya takaya korrespondentsiya, kotoraya napravlena ot imeni odnoj organizatsii, uchrezhdeniya i t.d. drugoj organizatsii, uchrezhdeniyu i t.d., khotya adresovana ona mozhet bit' odnomu litsu i podpisana odnim litsom (takoe litso v dannom sluchae vistupaet kak yuridicheskoe, a ne chastnoe). Takova diplomaticheskaya, kommercheskaya i dr. korrespondentsiya. V posobie vklyucheni primeri takoj perepiski, vzyatie iz spetsial'nikh uchebnikov, odnako etot material vveden kak oznakomitel'nij i spravochnij, a ne aktivno obuchayuschij, tak kak obuchenie delovoj perepiske – spetsial'nij predmet, i po nemu imeetsya sootvetstvuyuschaya literatura. Chastnim ofitsial'nim pis'mom v dannom posobii schitaetsya takaya korrespondentsiya, kotoraya napravlena ot imeni: a) chastnogo litsa k organizatsii; b) organizatsii k chastnomu litsu; v) chastnogo litsa k chastnomu litsu. V poslednem sluchae korrespondenti ili neznakomi, ili maloznakomi drug s drugom, ili podderzhivayut chisto ofitsial'nie otnosheniya. Chastnimi ofitsial'nimi pis'mami schitayutsya pis'ma khorosho znakomikh korrespondentov, druzej, rodstvennikov, to est' lyudej, podderzhivayuschikh neofitsial'nie otnosheniya. Kompozitsionno pis'mo sostoit iz trekh chastej: 1) zachina (naprimer: obraschenie, privetstvie i t.p.), 2) informatsionnoj chasti i 3) kontsovki. Zhanr pis'ma diktuet bol'shuyu stereotipizirovannost' virazhenij, chem ustnoe obschenie, otsyuda osobij, svojstvennij epistolyarnomu zhanru nabor etiketnikh virazhenij. Etiket pis'ma – eto chast' rechevogo etiketa voobsche, odnako osobaya ego chast', poskol'ku kontakt mezhdu obschayuschimisya proiskhodit ne neposredstvenno, a distantno vo vremeni i prostranstve, v pis'mennoj forme. I vremenno-prostranstvennaya distantnost', i pis'mennaya forma predpolagayut osobij zhanr pis'ma i diktuyut vibor opredelennikh yazikovikh sredstv, otlichayuschikhsya ot sredstv ustnogo rechevogo etiketa. Distantnost' "sobesednikov" v prostranstve isklyuchaet mimiku, zhest, intonatsiyu, to, chto mozhno nazvat' ponimaniem s poluslova, vozmozhnost' peresprosa, situativnuyu podkreplennost', poetomu predpolagaet (v otlichie ot ustnogo rechevogo etiketa) sravnitel'nuyu polnotu konstruktsij, razvernutost', posledovatel'nost' izlozheniya, to est' te osobennosti, kotorie kharakterni dlya monologicheskoj rechi. Odnako pis'mo nel'zya nazvat' monologom v polnom smisle, tak kak nalichie konkretnogo adresata, a glavnoe – predpolagaemogo ego otveta vizivaet i dialogovie formi obscheniya (privetstvie, proschanie, obraschenie i t.p.). Distantnost' "sobesednikov" v prostranstve mozhet vizvat' neobkhodimost' opisaniya zhesta, naprimer: obnimayu; tseluyu; zhmu ruku. Distantnost' "sobesednikov" vo vremeni vizivaet neobkhodimost' napominaniya adresatu o postavlennikh v ego pis'me voprosakh, o vozvraschenii k temam, uzhe ranee nazvannim (Ti sprashivaesh', kak ya zhivu...), to est' opyat'-taki pis'mo videlyaetsya kak osobij zhanr dialogichesko-monologicheskogo teksta. Kniga sostoit iz neskol'kikh razdelov. I razdel – opisanie kompozitsionnikh chastej pis'ma: zachina (data, mesto, privetstvie, obraschenie); osnovnoj informativnoj chasti i kontsovki (proschanie, pros'ba, pozhelanie, podpis' i t.d.), to est' naibolee standartizovannikh chastej pis'ma. II razdel – opisanie smislovikh chastej pis'ma i ikh kompozitsionnogo zakrepleniya. Syuda vklyucheni temi: 1. opisanie sostoyaniya perepiski; 2. voprosi o zhizni, delakh, zdorov'e; 3. blagodarnost' i otvet na blagodarnost'; 4. udovletvorenie, radost'; 5. neodobrenie, uprek; 6. izvinenie; 7. pozdravlenie, privetstvie, pozhelanie; 8. odobrenie, pokhvala, kompliment; 9. zhaloba, uteshenie; 10. soboleznovanie; 11. pros'ba, predlozhenie, sovet; 12. priglashenie; 13. soglasie/otkaz na pros'bu, priglashenie; 14. virazhenie mneniya i soglasie/nesoglasie s mneniem adresata; 15. vospominaniya ob adresate; 16. znakomstvo i napominanie o sebe; 17. opisanie pogodi. V etom razdele daetsya stilisticheskaya differentsiatsiya virazhenij rechevogo etiketa pis'ma. Zdes' predstavleni obraztsi chastej pis'ma i raznoobraznie uprazhneniya. III razdel znakomit s pis'mom kak tsel'nim tekstom. Dayutsya obraztsi pisem, raspolozhennie po tematicheskim gruppam: pis'mo-pozdravlenie (s prazdnikom, s semejnim torzhestvom i t.d.), pis'mo-blagodarnost' (za pomosch', za sovet, za sodejstvie, za informatsiyu i t.d.), pis'mo-priglashenie (v gosti, na otdikh, na konferentsiyu i t.d.); pis'mo-pros'ba, pis'mo-izvinenie, pis'mo-soobschenie, pis'mo-soglasie, pis'mo-otkaz i t.d. Vnutri tematicheskikh grupp pis'ma raspolozheni i po stilisticheskoj ikh differentsiatsii. Vse razdeli snabzheni raznoobraznimi uprazhneniyami i primerami iz pisem pisatelej, obschestvennikh deyatelej i t.d. IV razdel vklyuchaet pravila vneshnego oformleniya pis'ma, telegrammi, otkritki, a takzhe konverta, poskol'ku oni mogut otlichat'sya ot oformleniya, prinyatogo v drugikh stranakh. < Los autores
 Akishina Alla Aleksandrovna Kandidat filologicheskikh nauk, professor. Filolog, lingvist, metodist. Dolgie godi uspeshno prepodaet russkij yazik inostrantsam; rabotala v SShA, Yaponii, Ispanii, Koree, Mongolii, Finlyandii, Vengrii, Italii, Chekhii i mnogikh drugikh stranakh. Izvestnij spetsialist v oblasti russkogo rechevogo etiketa, yazika zhestov i mezhnatsional'nikh obschenij. Avtor bolee 140 nauchnikh rabot po metodike i lingvistike i 30 uchebnikov po russkomu yaziku dlya inostrannikh uchaschikhsya, kotorie pechatalis' ne tol'ko v Rossii, no i v Yaponii, Koree, SShA.
 Formanovskaya Natal'ya Ivanovna Doktor filologicheskikh nauk, professor Gosudarstvennogo instituta russkogo yazika im. A. S. Pushkina. Zasluzhennij deyatel' nauki RF, laureat premii Prezidenta RF v oblasti obrazovaniya. Avtor monografij, uchebnikh posobij, statej, v chisle kotorikh: «Upotreblenie russkogo rechevogo etiketa»; «Russkij rechevoj etiket v zerkale cheshskogo» (soavt. P. Tuchni); «Russkij rechevoj etiket v zerkale vengerskogo» (soavt. E. Sepeshi); «Kommunikativno-pragmaticheskie aspekti edinits obscheniya»; «Rechevoe obschenie: Kommunikativno-pragmaticheskij podkhod»; «Russkij rechevoj etiket: Normativnij sotsiokul'turnij kontekst»; «Slozhnoe predlozhenie: Semantiko-stilisticheskie aspekti» (URSS); «Russkij rechevoj etiket: Lingvisticheskij i metodicheskij aspekti» (URSS); «Etiket russkogo pis'ma» (soavt. A. A. Akishina, URSS); «Russkij rechevoj etiket: Praktikum vezhlivogo rechevogo obscheniya» (soavt. A. A. Akishina, URSS) i mnogie drugie.
Akishina Alla Aleksandrovna Kandidat filologicheskikh nauk, professor. Filolog, lingvist, metodist. Dolgie godi uspeshno prepodaet russkij yazik inostrantsam; rabotala v SShA, Yaponii, Ispanii, Koree, Mongolii, Finlyandii, Vengrii, Italii, Chekhii i mnogikh drugikh stranakh. Izvestnij spetsialist v oblasti russkogo rechevogo etiketa, yazika zhestov i mezhnatsional'nikh obschenij. Avtor bolee 140 nauchnikh rabot po metodike i lingvistike i 30 uchebnikov po russkomu yaziku dlya inostrannikh uchaschikhsya, kotorie pechatalis' ne tol'ko v Rossii, no i v Yaponii, Koree, SShA.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
